Καλλιτεχνικά / Εικαστικά (Γενικό Λύκειο)
Κατεβάστε σε μορφή PDF
 3 ώρες

Αμερικάνικος αφηρημένος εξπρεσιονισμός. Η περίπτωση του Jackson Pollock.

45 λεπτά

Εισαγωγή στον Αμ.Αφ.Εξπρεσιονισμού Jackson Pollock

Φύλλα Εργασίας

Στην πρώτη φάση του διδακτικού σεναρίου γίνεται μια αναφορά στον Αμερικάνικο Αφηρημένο Εξπρεσιονισμό, τα χαρακτηριστικά του και το ιστορικό πλαίσιο της εποχής που αναπτύχθηκε. Η τέχνη στην Αμερική τα μεταπολεμικά χρόνια. Σχολή της Νέας Υόρκης, Ζωγραφική της δράσης. (Action Painting). Στη φάση αυτή θα εξετασθεί ποια η σχέση του και ποιες οι επιρροές του από την Ευρωπαϊκή πρωτοπορία των αρχών του 20ου. Θα γίνει διάκριση του Αμ. Αφ. Εξπρεσιονισμό σε «Δυναμική Ζωγραφική» και «Χρωματικού πεδίου». Θα αναφερθούν “Οι οξύθυμοι” (Χαρακτηρισμός της ομάδας των Αφηρημένων Εξπρεσιονιστών - Περιοδικό "Life" 1951). Ακόμα θα γίνει παρουσίαση επιλεγμένων έργων και καλλιτεχνών του Αμ. Αφ. Εξπρεσιονισμού καθώς και ανάλυσή τους. Θα εξεταστούν τα στοιχεία της σύνθεσης, της ισορροπίας και της αρμονίας στα αφηρημένα εξπρεσιονιστικά έργα και θα γίνει διάκριση των εννοιών αφαιρετικό και αφηρημένο γενικότερα στην τέχνη.

Θα γίνει εκτενής αναφορά στον Jackson Pollock,  ποια η συμβολή του στη διαμόρφωση της τέχνης του 20ου αιώνα και ποια τα χαρακτηριστικά της δουλειάς του. Θα τονισθεί η συμβολή του στη διαμόρφωση της τέχνης του 20ου αιώνα και θα εξετασθούν τα χαρακτηριστικά της δουλειάς του. Αναλύουμε την τεχνική του dripping και πως μπορούμε να ανακτήσουμε τον έλεγχο του τυχαίου. Αναφερόμαστε στη σημασία της οπτικής ισορροπίας και αρμονίας στη σύνθεση. Τέλος θα προβληθούν στους μαθητές έργα ζωγράφων που έχουν υφολογικές διαφορές και θα γίνει συζήτηση πάνω σ’ αυτά.

Προτείνεται να δοθεί υλικό στους μαθητές όπως πηγές, video, φύλλα εργασίας, για περεταίρω μελέτη στο σπίτι. Κρίνεται σκόπιμο να γίνουν ολιγομελής ομάδες μαθητών που θα αναλάβουν να παρουσιάσουν στην ολομέλεια του τμήματος (3η Φάση) επιμέρους θέματά της κεντρικής θεματικής ενότητας του ψηφιακού διδακτικού σεναρίου. 

 

Παραδείγματα προτεινόμενης δραστηριότητας:

  • Να  αναλάβει κάθε ομάδα να παρουσιάσει στην τάξη δύο αφηρημένους εξπρεσιονιστές καλλιτέχνες δικής τους επιλογής, αφού προηγουμένως έχει γίνει μελέτη από τα μέλη της ομάδας γύρω από το νόημά τους, τις υφολογικές διαφορές στο έργο τους ή τις ομοιότητες ανάμεσά τους. 
  • Να  αναλάβει κάθε ομάδα να παρουσιάσει στην τάξη έναν αφηρημένο εξπρεσιονιστή καλλιτέχνη δικής τους επιλογής, αφού προηγουμένως έχει γίνει μελέτη από τα μέλη της ομάδας γύρω από την ζωή του, το έργο του, τον ευρύτερο αντίκτυπο της δουλειάς του. Να γίνουν κρίσεις και συμπεράσματα.

 

Παρουσίαση του Αμ. Αφ. Εξπρεσιονισμού και του Jackson Pollock

Διευκρίνιση: 
Στην βασική παρουσίαση της θεματικής ενότητας θα πρέπει να προσεχθεί η διαχείριση του χρόνου έτσι ώστε ο καθηγητής να μείνει στην ουσία και να εξαντλήσει αποτελεσματικά τα υπό εξέταση θέματα.

«Οι Οξύθυμοι» (περιοδικό «Life» 1951) Η γέννηση του αφηρημένου εξπρεσιονισμού.

Διευκρίνιση: 
Κάντε αριστερό κλικ με το ποντίκι στον καλλιτέχνη που θέλετε από τους πρωτοπόρους του αφηρημένου εξπρεσιονισμού και θα δείτε πληροφορίες για το έργο του, για τη ζωή του καθώς και πηγές για περαιτέρω μελέτη.
Σχόλιο: 
Στη φωτογραφία αυτή που τράβηξε η Nina Leen κατά παραγγελία του περιοδικού LIFE, απεικονίζεται μία ομάδα καλλιτεχνών, οι οποίοι είχαν συνυπογράψει έντονη διαμαρτυρία υπό τύπο ανοιχτής επιστολής με ημερομηνία 20 Μαΐου 1950, απευθυνόμενη στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης που ετοίμαζε έκθεση με τίτλο Αμερικάνικη Ζωγραφική Σήμερα -1950 . Το κείμενο αυτό, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως οιωνοί μανιφέστο ενός πρωτοποριακού κινήματος που λίγο αργότερα θα καθιερωνόταν με την ονομασία Αφηρημένος Εξπρεσιονισμός.

Κείμενο διαμαρτυρίας των «Οξύθυμων» του αφηρημένου εξπρεσιονισμού.

Διευκρίνιση: 
Κάντε αριστερό κλικ στο διαδραστικό σημείο πάνω δεξιά στην εικόνα για να δείτε την μετάφραση του κειμένου.
Σχόλιο: 
Οι «Οξύθυμοι» του αφηρημένου εξπρεσιονισμού συνυπογράφουν κείμενο διαμαρτυρίας απευθυνόμενοι στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης που ετοίμαζε έκθεση με τίτλο Αμερικάνικη Ζωγραφική Σήμερα-1950 καταγγέλλοντας ευθέως και απροσχημάτιστα όχι μόνο τα συντηρητικά κριτήρια των μελών της κριτικής επιτροπής, του επιμελητή και του ίδιου του διευθυντή του ιδρύματος, αλλά και την δεδηλωμένη εναντίωσή τους σε κάθε μορφή "προχωρημένης" (πρωτοποριακής)

Χρονολόγιο - Η ζωή και το έργο του Jackson Pollock

Διευκρίνιση: 
Περιηγηθείτε με τα βελάκια στα σημεία σταθμούς της ζωής του Jackson Pollock. Με αριστερό κλικ στην μπάρα Timeline που βρίσκεται ακριβώς από κάτω, μπορείς να δεις το κάθε σημείο του χρονολογίου κάνοντας αριστερό κλικ πάνω του.

"Pollock" Ταινία παραγωγής 2000 με σκηνοθέτη και προταγωνιστή τον Ed Harris

Διευκρίνιση: 
Μπορείτε να επιλέξετε ανάλυση HD 720 για την προβολή της ταινίας. Προβάλλοντας την ταινία από το YouTube υπάρχει η δυνατότητα εισαγωγής ελληνικών υποτίτλων.
Σχόλιο: 
Η ταινία είναι προσωπικό δημιούργημα του Ed Harris, μεγάλου θαυμαστή του Αμερικάνου εξπρεσιονιστή Καλλιτέχνη, που έβαλε στόχο να μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη, με την μεγαλύτερη δυνατή πιστότητα, τη ζωή του παρεξηγημένου, ακόμη και σήμερα, καλλιτέχνη. Πέρα από τη συμμέτοχή του στον πρωταγωνιστικό ρόλο, ο ίδιος βρίσκεται στην καρέκλα του σκηνοθέτη, χρησιμοποιώντας μεστή και στρωτή αφήγηση. Η ταινία βασίστηκε στη βιογραφία του Pollock με τίτλο "Jackson Pollock: An American Saga", των Steven Naifeh και Gregory White Smith, και έλαβε θετικότατες κριτικές. Αποκορύφωμα ήταν η πρόταση για δύο Oscar (Ed Harris & Marcia Gay Harden) και η για πολλούς πανάξια νίκη-έκπληξη της Marcia Gay Harden στην κατηγορία του γυναικείου ρόλου.

Hans Namuth - Pollock Painting (1951)

Σχόλιο: 
Το καλοκαίρι του 1950 ο φωτογράφος Hans Namuth φωτογράφισε τον ζωγράφο Jackson Pollock για πρώτη φορά την ώρα της δημιουργίας των περίφημων πινάκων του. Οι φωτογραφίες αυτές υπήρξαν υπεύθυνες κατά μεγάλο ποσοστό για τη δόμηση της δημόσιας εικόνας του Pollock τα επόμενα χρόνια. Ο Namuth όμως δεν αρκέστηκε στις φωτογραφίες. Τον είχε συνεπάρει ο τρόπος που δημιουργούσε ο Pollock. Στο παρακάτω video το οποίο κινηματογράφησε ο οπερατέρ του σκηνοθέτη Fritz Lang βλέπουμε τον Pollock να ζωγραφίζει πάνω σε γυαλί. Μια ιδέα του Namuth για να νιώσει ο θεατής πως είναι μέσα στον πίνακα. Μετά από την ολοκλήρωσή του, τσακώθηκαν γιατί οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις που αναγκαστικά λόγω κινηματογράφησης έπρεπε να κάνει ο Pollock τον έκαναν να νιώσει πως υποκρίνεται. Στο video ακούγετε και η φωνή του Pollock. Πηγή: LIFO.gr

Ανασκόπηση 1

Διευκρίνιση: 
Βρείτε ποια από τις δύο προτεινόμενες, είναι η σωστή απάντηση στις ερωτήσεις που ακολουθούν.

Ανασκόπηση 2

Διευκρίνιση: 
Συμπληρώστε τη σωστή συνέχεια της πρότασης. Μετά την επιλογή σου και την προβολή της απάντησης κοίτα το σχόλιο δεξιά

Ακούστε το βασικό μουσικό κομμάτι από το Soundtrack της ταινίας Pollock του 2000.

Διευκρίνιση: 
Έχει ενδιαφέρον να χρησιμοποιηθεί στην τάξη την ώρα της ομαδικής εργασίας “Ζωγραφική με την μέθοδο του dripping”
Δημιουργός Σεναρίου: ΟΡΕΣΤΗΣ ΧΑΡΟΣ (Εκπαιδευτικός)