Φυσική (ΔΕ) (Γενικό Λύκειο)
Κατεβάστε σε μορφή PDF
 3 ώρες

ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗ -ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗ ΟΜΑΛΑ ΜΕΤΑΒΑΛΛΟΜΕΝΗ ΚΙΝΗΣΗ

Γενική περιγραφή περιεχομένου: 

Η διδασκαλία στηρίζεται στην αξιοποίηση των ΤΠΕ με τη χρήση του εκπαιδευτικού λογισμικού Interactive Physics Συγκεκριμένα χρησιμοποιούνται οι δυο προσομοιώσεις που αφορούν την ευθύγραμμη ομαλά μεταβαλλόμενη κίνηση ΕΟΕΚ_a .ip  και ΕΟΕΚ_b .ip.

Η χρήση τους συνοδεύεται απο τρία ΦΕ σχετικά με το υπό διερεύνηση θέμα.

  Η διδακτική προσέγγιση κινείται στα πλαίσια του εποικοδομητισμού δίνοντας την δυνατότητα στους μαθητές να εκφραστούν ,να συνεργαστούν ,να αλληλεπιδράσουν μεταξύ τους καθώς και με τον διδάσκοντα. Αρχικά τους δίνεται  το έναυσμα να αναδείξουν και να διατυπώσουν τις εναλλακτικές τους ιδέες .Κατόπιν συνεργαζόμενοι με τα άλλα μέλη της ομάδας τους έχουν την ευκαιρία να εργαστούν πάνω σε κατάλληλες δραστηριότητες ,να διαμοιράσουν τις απόψεις τους και να ελέγξουν την ορθότητα των αρχικών τους αντιλήψεων.

Στη φάση της ανάδειξης των αρχικών τους ιδεών ο εκπαιδευτικός παραμένει αμέτοχος. Στη συνέχεια ο ρόλος  του είναι καθοδηγητικός και συντονιστικός παροτρύνοντας τους  να συνεργαστούν ,να συζητήσουν τις παρατηρήσεις τους με τα άλλα μέλη της ομάδας, να καταγράψουν τα συμπεράσματά τους, να τα συγκρίνουν με τις αρχικές τους προβλέψεις ώστε να επέλθει η επιδιωκόμενη γνωστική σύγκρουση.Εκεί όπου κρίνει ότι είναι απαραίτητο τους βοηθά στην εισαγωγή της νέας γνώσης είτε με μέσω διαδραστικών παρουσιάσεων είτε σε κατάλληλα πλαίσια στα ΦΕ.

Το χρησιμοποιούμενο λογισμικό IP είναι ένα καθαρά εκπαιδευτικό λογισμικό που ευνοεί τέτοιες διδακτικές προσεγγίσεις. Με τις πολλαπλές διασυνδεδεμένες αναπαραστάσεις που διαθέτει δίνει τη δυνατότητα της διερεύνησης των φυσικών φαινομένων ασκώντας τους μαθητές στην διαδικασία πρόβλεψης -πειραματικού ελέγχου -εξαγωγής συμπερασμάτων.

Έτσι η δομή των ΦΕ ακολουθεί το σχήμα  'πρόβλεψη-έλεγχος προβλέψεων-διατύπωση συμπερασμάτων'.

Στην 1η Φάση γίνεται προβολή μιας διαδραστικής παρουσίασης σχετική με την  επιτάχυνση με στόχο την αποσαφήνιση της έννοιας (αξιοποιώντας τη μέθοδο της αναγωγής στη μονάδα ). (διάρκεια 7 λεπτά).

Στη συνέχεια δίνονται τρια ΦΕ (ένα ΦΕ ανά διδακτική ώρα). Στο 1ο ΦΕ μελετώνται οι έννοιες της επιτάχυνσης και της ευθύγραμμης ομαλά μεταβαλλόμενης κίνησης, Στο 2ο ΦΕ μελετώνται οι εξισώσεις κίνησης και στο 3ο ΦΕ γίνεται διαγραμματική μελέτη της κίνησης.

Συνολικά ο απαιτούμενος χρόνος υλοποίησης τους είναι τρεις διδακτικές ώρες.

Στο τέλος του 1ου και 3ου ΦΕ δίνονται σχετικά ΦΑξιολόγησης  ενώ στο τέλος του 2ου ΦΕ ζητείται από τους μαθητές να απαντήσουν σε σχετικές ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής .( επισυνάπτονται στην φάση 'Αξιολόγηση').

Με την ολοκλήρωση της διδασκαλίας ως εργασία για το σπίτι: τους ζητείται να απαντήσουν σε  μια άσκηση αντιστοίχισης .(επισυνάπτεται στην φάση αξιολόγησης.)

Η άσκηση σχολιάζεται  στο επόμενο μάθημα (μετά την ολοκλήρωση της διδασκαλίας των τριων ωρών) κατά τη διάρκεια του οποίου μοιράζονται επίσης στους μαθητές  φύλλα αξιολόγησης της διδασκαλίας (επισυνάπτεται στην φάση αξιολόγησης) με ερωτηματολόγιο σχετικά με το κατά πόσο ο τρόπος αυτός διδασκαλίας  τους βοήθησε να κατανοήσουν έννοιες φυσικής και πόσο ενδιαφέροντα τον βρήκαν.

Οι δραστηριότητες του κάθε ΦΕ περιγράφονται στις αντίστοιχες φάσεις του σεναρίου στις οποίες επισυνάπτονται τα σχετικά αρχεία.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Διαδίκτυο: creative commons

Υλικό επιμόρφωσης στις ΤΠΕ  Β' επιπέδου.

Βιβλίο εκπαιδευτικού Φυσικής Α λυκείου:

.http://ebooks.edu.gr/new/classcoursespdf.php?classcode=DSGL-A

Ψηφιακό σχολείο-φωτόδεντρο-αποθετήριο μαθησιακών αντικειμένων:

http://photodentro.edu.gr/edusoft/r/8531/177?locale=el

 Η .Σιτσανλής: (κατασκευή ηλεκτρονικού μιλιμετρέ)

  Φιλιώ Ξηρουχάκη: (εναλλακτικές ιδέες μαθητών) 

 

 

.

 

 

Εκπαιδευτικό Πρόβλημα: 

Oι μαθητές έχουν διδαχθεί την έννοια της επιτάχυνσης και της ευθύγραμμης ομαλά μεταβαλλόμενης κίνησης σε προηγούμενες τάξεις και θα είναι λάθος να θεωρούμε ότι δεν γνωρίζουν τίποτα σχετικό.

 Ωστόσο  έχουν κάποιες  εναλλακτικές ιδέες σχετικές με την κίνηση και τα μεγέθη που εμπλέκονται με αυτή όπως την ταχύτητα και την επιτάχυνση  έτσι όπως έχουν διαμορφωθεί από την καθημερινή τους εμπειρία. 

Ορισμένες από τις εναλλακτικές τους ιδέες είναι οι παρακάτω:

  • Αν η ταχύτητα είναι μηδέν τότε και η επιτάχυνση πρέπει να είναι μηδέν.

                 (βιβλίο εκπαιδευτικού Φυσικής Α λυκείου σελ69): 

http://ebooks.edu.gr/new/classcoursespdf.php?classcode=DSGL-A

  • Αν αυξάνεται η ταχύτητα αυξάνεται και η επιτάχυνση.

                   ( Φιλιώ Ξηρουχάκη εναλλακτικές ιδέες μαθητών): 

 http://www.clab.edc.uoc.gr/aestit/pdfs/209-2.pdf

Το παρόν σενάριο είναι μια πρόταση διδασκαλίας που αποσκοπεί στην κατανόηση της έννοιας της επιτάχυνσης και της ευθύγραμμης ομαλά μεταβαλλόμενης κίνησης.Οι επιμέρους διδακτικοί στόχοι αναφέρονται παρακάτω.

Φάσεις Ψηφιακού Σεναρίου: 
7 λεπτά
Φάση 1: ΑΠΟΣΑΦΗΝΙΣΗ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗΣ
Χώρος Διεξαγωγής: Εργαστήρι πληροφορικής του σχολείου, εναλλακτικά αίθουσα Φυσικής του σχολείου .
5 λεπτά
Φάση 2: ΦΑΣΗ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ
Χώρος Διεξαγωγής: Εργαστήρι πληροφορικής του σχολείου, εναλλακτικά αίθουσα Φυσικής του σχολείου .
15 λεπτά
Φάση 3: ΦΑΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ
Χώρος Διεξαγωγής: Εργαστήρι πληροφορικής του σχολείου, εναλλακτικά αίθουσα Φυσικής του σχολείου .
10 λεπτά
Φάση 4: ΦΑΣΗ ΕΞΑΓΩΓΗΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΩΝ
Χώρος Διεξαγωγής: Εργαστήρι πληροφορικής του σχολείου, εναλλακτικά αίθουσα Φυσικής του σχολείου .
10 λεπτά
Φάση 5: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
Χώρος Διεξαγωγής: Εργαστήρι πληροφορικής του σχολείου, εναλλακτικά αίθουσα Φυσικής του σχολείου .
Διδακτικοί Στόχοι: 
  1. Να κατανοήσουν την έννοια της επιτάχυνσης και το διανυσματικό της χαρακτήρα.
  2. Να καταρρίψουν την άποψη ότι κάθε φορά που η ταχύτητα είναι μηδέν είναι και η επιτάχυνση μηδέν.
  3. Να ορίσουν την ευθύγραμμη ομαλά μεταβαλλόμενη κίνηση .
  4. Να ανακαλύψουν τις εξισώσεις ταχύτητας και κίνησης αντίστοιχα.
  5. Να ασκηθούν στην κατασκευή διαγραμμάτων και να εξάγουν συμπεράσματα από αυτά.
Λέξεις κλειδιά που χαρακτηρίζουν τη θεματική του σεναρίου: 
επιτάχυνση
ευθύγραμμη ομαλά επιταχυνόμενη κίνηση
ευθύγραμμη ομαλά επιβραδυνόμενη κίνηση
Υλικοτεχνική υποδομή: 
Οι μαθητές εργάζονται σε ομάδες των 3 ατόμων στο εργαστήρι πληροφορικής του σχολείου . Σε κάθε ομάδα κάθε μαθητής αναλαμβάνει το ρόλο του έτσι όπως τους υποδεικνύεται στα ΦΕ. Εναλλακτικά εργάζονται σε ομάδες με ένα laptop και βιντεοπροβολέα στην αίθουσα Φυσικής. Οι μαθητές που αναλαμβάνουν το ρόλο του υπεύθυνου χρήσης προσομοίωσης μπορούν να εκτελούν τις κατάλληλες κινήσεις στην προσομοίωση διαδοχικά ενώ οι υπόλοιποι παρατηρούν τις μεταβολές στην οθόνη καταγράφοντας τις μετρήσεις.
Δημιουργός Σεναρίου: ΜΕΛΠΟΜΕΝΗ ΜΑΣΤΡΟΓΙΩΡΓΑΚΗ (Εκπαιδευτικός)