Ηλεκτρολογία (Ε.Ε.) (Επαγγελματικό Λύκειο)
Κατεβάστε σε μορφή PDF
 3 ώρες

Απλός ηλεκτρικός διακόπτης - εργαστηριακό μέρος

Γενική περιγραφή περιεχομένου: 

 

Ο απλός ηλεκτρικός διακόπτης αποτελεί ένα από τα βασικότερα ηλεκτρολογικά εξαρτήματα. Η μεθοδολογική παρουσίαση των τεχνικών του χαρακτηριστικών καθώς και οι εφαρμογές του στις ηλεκτρικές κατασκευές αποτελεί θεμελιώδη γνώση για την κατανόηση και την ορθή εκμάθηση των Εσωτερικών Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων.

Η παρουσίαση του θέματος γίνεται με τέτοιον τρόπο έτσι ώστε να αποτυπώνεται παραστατικά κάθε έννοια και ορισμός παρακινώντας τον μαθητή να συμμετάσχει ενργά και ουσιαστικά σε κάθε φάση του σεναρίου. Παρέχονται εναλλακτικές μορφές παρουσίασης καθώς και διαφορετικές μορφές διαδραστικών εργαλείων και φύλλων εργασίας ως μέσα δραστηριοποίησης των μαθητών και εμπέδωσης της παρεχόμενης γνώσης.

Είναι προφανές ότι ο τυπικός χρόνος αλληλεπίδρασης με το εκπαιδευτικό σενάριο σε τρίωρη δραστηριότητα εντός του σχολείου δεν επαρκεί για την αξιοποίηση όλων των παρεχόμενων διαδραστικών εργαλείων, των φύλλων εργασίας που έχουν δημιουργηθεί καθώς και των πληροφοριών που σημειώνονται σε όλες τις φάσεις του διδακτικού σεναρίου. Επαφίεται στην κρίση του εκπαιδευτικού, ανάλογα με τις δυνατότητες αλλά και το ενδιαφέρον των μαθητών του καθώς και με τους στόχους της διδασκαλίας του, σε ποιο προγραμματισμό και σε ποιο βαθμό θα αξιοποιήσει τα προτεινόμενα μαθησιακά εργαλεία του σεναρίου και τις πληροφορίες που σημειώνονται. Το σενάριο είναι αρκετά τροποποιήσιμο, ώστε να μπορέσει να πραγματοποιηθεί σε αρκετά διαφορετικές μεταξύ τους συνθήκες, αλλά και σε τάξη που συναποτελείται από μαθητές διαφόρων χαρακτηριστικών και δυνατοτήτων.

Στην 1η, 2η και 3η φάση του σεναρίου με το "φύλλο εργασίας 1" που επισυνάπτεται, επιδιώκεται να αναπτυχθεί η δυνατότητα παρατήρησης των μαθητών έτσι ώστε να προκληθεί εμπέδωση ολοκληρωμένων αντιλήψεων και γνώσεων στις ηλεκτρολογικές εφαρμογές που αναφέρονται σε κάθε φάση. Τα λοιπά φύλλα εργασίας συσχετίζονται με δραστηριότητες στις οποίες μπορεί να πραγματοποιηθεί πολύπλευρα ο (αυτο)έλεγχος αλλά και η δοκιμασία των γνώσεων και των δεξιοτήτων που αποκτήθηκαν.

1η φάση - Διερεύνηση και ανάκληση εμπειριών και γνώσεων

Στην 1η φάση πραγματοποιείται η ανάκληση της βιωματικής προσέγγισης αλλά και της προϋπάρχουσας γνώσης ως προς το συγκεκριμμένο θέμα. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι για να υπάρξει αποτελεσματική συνεργασία θεωρητικού και εργαστηριακού μαθήματος, απαιτείται να προηγηθεί το θεωρητικό μάθημα και στην συνέχεια να πραγματοποιηθεί η εργαστηριακή εφαρμογή. Η βιωματική προσέγγιση και η προϋπάρχουσα γνώση μπορεί να (έχει) αποκτηθεί από την παρατήρηση και από την χρήση των στοιχείων που συναποτελούν το καθημερινό (μας) φυσικό περιβάλλον. Έχει διαπιστωθεί ότι ο μαθητής που βιώνει το ζήτημα ή το φαινόμενο που ερευνά αυξάνει το επίπεδο μάθησης του και αποκτά πολύπλευρη κατανόηση των εννοιών στο ζήτημα που μελετά. Εξάλλου η εμπειρική ή και βιωματική μάθηση, αποτελεί έναν από τους βασικούς τρόπους με τους οποίους ο άνθρωπος παρατηρεί, διερευνά και γνωρίζει το περιβάλλον του.

2η φάση - Βασική συνδεσμολογία του απλού διακόπτη

Στην 2η φάση απεικονίζονται όλα τα απαιτούμενα στοιχεία που αφορούν στην συνδεσμολογία του απλού διακόπτη με ένα φωτιστικό σημείο καθώς και στις προϋποθέσεις για την ορθή λειτουργία τους. Η 2η φάση δομείται με βήματα που ακολουθούν την μέθοδο της σταδιακής και διαδραστικής διδασκαλίας και αντιστοιχούν (προσεγγιστικά) με τα στάδια κατασκευής της ηλεκτρολογικής εφαρμογής. Με αυτό τον τρόπο οι μαθητές υιοθετούν καλές συνήθειες και πρακτικές στη μέθοδο της εργασίας και στη μεθοδολογία της σκέψης.

3η φάση - Ηλεκτρική γραμμή και ηλεκτρικό κύκλωμα

Στην 3η φάση διευκρινίζονται οι διαφορές ανάμεσα στην ηλεκτρική γραμμή και στο ηλεκτρικό κύκλωμα έτσι ώστε να αποσαφηνισθούν πιθανές λανθασμένες αντιλήψεις και να προσδιορισθεί ο ορθός και αιτιολογημένος χαρακτηρισμός της βασικής συνδεσμολογίας του απλού διακόπτη ως προς το αν θεωρείται γραμμή ή κύκλωμα. Για την αποσαφήνιση του θέματος αναπτύσσεται και αξιοποιείται η συνδεσμολογία ενός ρευματοδότη η οποία πρόκειται να διδαχθεί ολοκληρωμένα στην επόμενη διδακτική ενότητα.

4η φάση - Αναστοχασμός και ανατροφοδότηση

Στην 4η φάση επιδιώκεται να πραγματοποιηθεί ανακεφαλαίωση του σεναρίου μέσα από αναστοχασμό και ανατροφοδότηση σε όσα έχουν παρουσιασθεί στο διδακτικό σενάριο. Σε αυτό το στάδιο μπορούν οι μαθητές (και) να αναφέρουν στην ολομέλεια της τάξης επισημάνσεις, προβληματισμούς αλλά και διαφορετικές αντιλήψεις για ζητήματα αναφορικά με εφαρμογές και εξαρτήματα που έχουν επισημάνει εμπειρικά και δεν ήταν αντικείμενο διδασκαλίας της συγκεκριμμένης διδακτικής ενότητας. Διευκρινίζεται ότι σε αυτό το στάδιο δεν πρέπει να αναπτυχθεί διάλογος και διάλεξη από τον εκπαιδευτικό για την αποσαφήνιση των εμπειριών, των αποριών ή και των λανθασμένων αντιλήψεων που επικρατούν για διαφορετικά ζητήματα ως προς αυτό που παρουσιάστηκε, αλλά παρέμβαση του για την κωδικοποιημένη και ολοκληρωμένη καταγραφή όσων θα αναφερθούν από τους μαθητές, δεδομένου ότι πρόκειται να αποτελέσουν αντικείμενο διδασκαλίας σε επόμενες ενότητες έτσι ώστε να καλλιεργηθεί υπόβαθρο ενδιαφέροντος για αυτές.

Εκπαιδευτικό Πρόβλημα: 

 

Το διδακτικό σενάριο για τον απλό ηλεκτρικό διακόπτη απευθύνεται στους μαθητές της Β' τάξης στο ΕΠΑ.Λ. του Ηλεκτρολογικού Τομέα.

Αναπτύσσεται η λειτουργική έννοια και χρήση του απλού διακόπτη μέσα από συνήθεις και γνωστές ηλεκτρολογικές εφαρμογές, παρουσιάζεται η βασική συρμάτωση και  αποτυπώνονται τα συμβολικά σχέδια των συνδεσμολογιών έτσι ώστε ο μαθητής να αποκτήσει εμπεριστατωμένη γνώση και αντίληψη για το συγκεκριμμένο γνωστικό αντικείμενο συνδέοντας την θεωρία με το εργαστήριο του μαθήματος.

Ευέλικτα συμπληρώνεται η παρουσίαση του θέματος με την παρεμβολή σχολίων που αφορούν πρόσθετες πληροφορίες.

Το διδακτικό σενάριο παρότι έχει δομηθεί με πεδία παρουσίασης και με πεδία ελέγχου των γνώσεων/δεξιοτήτων που αποκτήθηκαν, εντούτοις επιτυγχάνεται σε ικανοποιητικό βαθμό να μην διακρίνονται απόλυτα τα δύο βήματα σε κάθε φάση του σεναρίου. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ο μαθητής να συμμετέχει ενεργά και όχι μόνο ως παθητικός δέκτης στην "ανακάλυψη" των χρήσιμων / κρίσιμων γνώσεων μέσα από κατάλληλη αξιοποίηση των διαδραστικών εργαλείων. 

Φάσεις Ψηφιακού Σεναρίου: 
20 λεπτά
Φάση 1: Διερεύνηση - ανάκληση εμπειριών και γνώσεων
Χώρος Διεξαγωγής: Εργαστήριο Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων με βιντεοπροβολέα
75 λεπτά
Φάση 2: Βασική συνδεσμολογία του απλού διακόπτη
Χώρος Διεξαγωγής: Εργαστήριο Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων με βιντεοπροβολέα
50 λεπτά
Φάση 3: Ηλεκτρική γραμμή και ηλεκτρικό κύκλωμα
Χώρος Διεξαγωγής: Εργαστήριο Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων με βιντεοπροβολέα
35 λεπτά
Φάση 4: Αναστοχασμός και ανατροφοδότηση
Χώρος Διεξαγωγής: Εργαστήριο Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων με βιντεοπροβολέα
Διδακτικοί Στόχοι: 
  1. - Διερεύνηση και ανάκληση βιωματικών προσεγγίσεων και προϋπάρχουσας γνώσης.
  2. - Ανάπτυξη ατομικών πρωτοβουλιών αλλά και συνεργατικών συμπεριφορών.
  3. - Υιοθέτηση καλών πρακτικών και συνηθειών στη μεθοδολογία των ενεργειών και της σκέψης.
  4. - Συσχέτιση και αλληλεπίδραση του θεωρητικού μαθήματος με την εργαστηριακή εφαρμογή.
  5. - Σύνδεση προηγουμένων και επόμενων διδακτικών ενοτήτων με την παρούσα.
Λέξεις κλειδιά που χαρακτηρίζουν τη θεματική του σεναρίου: 
τροφοδοσία
καλώδιο
αγωγός
φάση
ουδέτερος
γείωση
φωτιστικό σημείο
λυχνιολαβή
κουτί διακόπτη / ρευματοδότη
κουτί διακλάδωσης
σχέδιο συρμάτωσης
πολυγραμμικό - μονογραμμικό - λειτουργικό σχέδιο
ρευματοδότης
ρευματολήπτης
ηλ/κός πίνακας
ηλ/κή γραμμή
ηλ/κό κύκλωμα
Υλικοτεχνική υποδομή: 
Προβολικό σύστημα (Projector), ηλεκτρονικός υπολογιστής, προβλεπόμενα εργαλεία και υλικά για την πραγματοποίηση της ηλεκτρολογικής κατασκευής.
Δημιουργός Σεναρίου: Χαράλαμπος Παγιάτης (Εκπαιδευτικός)