Πληροφορική (Γυμνάσιο)
Κατεβάστε σε μορφή PDF
 3 ώρες

Οργάνωση των δεδομένων στους Η/Υ - Αρχεία και Φάκελοι

Γενική περιγραφή περιεχομένου: 

Το διδακτικό σενάριο προβλέπεται να διαρκέσει 4 διδακτικές ώρες. Στις πρώτες 2 διδακτικές ώρες θα διδαχθούν οι έννοιες του αρχείου και του φακέλου και στις επόμενες θα γίνει πρακτική εξάσκηση στη διαχείρισή τους στο περιβάλλον των Windows

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ

Γνωστικοί Στόχοι

  • να αναλύουν τι είναι ένα αρχείο,
  • να περιγράφουν τα βασικά χαρακτηριστικά του αρχείου,
  • να κατανοήσουν το ρόλο της επέκτασης των αρχείων,
  • να περιγράφουν τη χρησιμότητα της οργάνωσης των αρχείων σε φακέλους,
  • να οργανώνουν τα αρχεία τους σε φακέλους και υποφακέλους,
  • να γνωρίζουν ότι το Λειτουργικό Σύστημα δίνει ένα μοναδικό γράμμα του λατινικού αλφαβήτου για κάθε μέσο αποθήκευσης, συνοδευόμενο από το χαρακτήρα «:»,
  • να περιγράφουν τη χρησιμότητα του «κάδου ανακύκλωσης»,
  • να αναγνωρίζουν ενδεικτικά τον τύπο μερικών βασικών αρχείων από την προέκταση τους

Παιδαγωγικοί στόχοι

  • να μπορούν να πειραματίζονται και να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες,
  • να μπορούν να ερμηνεύουν, να συγκρίνουν, να διαπιστώνουν συσχετίσεις και να καταλήγουν σε συμπεράσματα,
  • να έχουν καλλιεργήσει κοινωνικές δεξιότητες, να μπορούν να εργάζονται σε ομάδες και να συνεργάζονται.

Στόχοι Τεχνογραμματισμού

  • να δημιουργούν, ανοίγουν, μετακινούν, αντιγράφουν, μετονομάζουν αρχεία και φακέλους,
  • να διαχειρίζονται αρχεία και φακέλους από το περιβάλλον ενός διαχειριστή αρχείων,
  • να διαγράφουν τα αρχεία ή τους φακέλους που οι ίδιοι έχουν δημιουργήσει,
  • να χρησιμοποιούν τον «κάδο ανακύκλωσης» και να τον αδειάζουν περιοδικά,
  • να δημιουργούν συντομεύσεις αρχείων,
  • να αποδίδουν ή να αλλάζουν το όνομα σε ένα αρχείο ή φάκελο

ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ / ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ ΣΤΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

Μια συχνή παρανόηση των μαθητών είναι ότι θεωρούν τα μέσα αποθήκευσης ότι είναι αρχεία ή φάκελοι.

Επίσης ένα από τα πιο συχνά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μαθητές, είναι η πλοήγηση στη δενδροειδή δομή του συστήματος αρχείων και ο εντοπισμός της θέσης που βρίσκονται. Δυσκολεύονται αρκετά στην αποθήκευση ενός αρχείου μέσα από κάποια εφαρμογή (Word, Browser) σε ένα συγκεκριμένο φάκελο, όταν αυτός δεν είναι στην «Επιφάνεια Εργασίας» ή στα «Έγγραφά μου». Επίσης η διαφορά της λειτουργίας «Πίσω» και «Επάνω» στο περιβάλλον του διαχειριστή αρχείων των Windows.

Κατά τη διαχείριση αρχείων προβλέπονται δυσκολίες στην κατανόηση της διαφοράς της αντιγραφής ενός φακέλου από την αντιγραφή των περιεχομένων ενός φακέλου.

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ – ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΗ – ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ – ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΣ ΘΟΡΥΒΟΣ

Αναμένεται διδακτικός θόρυβος στην εκπόνηση του 1ου φύλλου εργασίας στη 2η Δραστηριότητα λόγω των αρχείων ήχου που υπάρχουν. Επίσης θα πρέπει να έχουν προβλεφθεί προβλήματα διασύνδεσης με τον κοινό φάκελο του τοπικού δικτύου.

Δεν αναμένονται προβλήματα με την εξοικείωση των μαθητών στο περιβάλλον των Windows ούτε με το περιβάλλον του διαχειριστή αρχείων «Εξερεύνηση των Windows»

ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΗ ΘΕΩΡΙΑ ΜΑΘΗΣΗΣ (Η ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ)

Το θεωρητικό πλαίσιο που βασίζεται το παρόν σενάριο στηρίζεται στη θεωρία του εποικοδομισμού και του κοινωνικοπολιτιστικού εποικοδομητισμού.

Σύμφωνα με την εποικοδομητική μάθηση η γνώση δεν είναι απλώς ένα αγαθό που πρέπει να διαβιβάζεται, κωδικοποιείται, διατηρείται και ξανά-εφαρμόζεται αλλά μια προσωπική εμπειρία (βίωμα) που πρέπει να κατασκευαστεί μέσα από ενεργητική συμμετοχή του μαθητή στις δραστηριότητες των φύλλων εργασίας.

Επίσης βασίζεται και στον κοινωνικοπολιτιστικό εποικοδομητισμό αφού η μάθηση προκύπτει ως μια διαδικασία κοινωνικής αλληλεπίδρασης (συμμαθητές - λογισμικό - εκπαιδευτικός) με σημαίνοντα ρόλο το κοινωνικό περιβάλλον.

Η μέθοδος που χρησιμοποιείται είναι η ομαδοσυνεργατική μέθοδος αφού οι μαθητές δουλεύουν σε ομάδες των 2-3 μελών σε κάθε υπολογιστή. Τέλος, στο σενάριο χρησιμοποιούνται τεχνικές καθοδήγησης αφού συνοδεύεται από φύλλα εργασίας, αλλά και ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι να βοηθά (scaffolding) και να καθοδηγεί τους μαθητές, διορθωτικά όμως κι όχι παρεμβατικά.

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΑΞΗΣ - ΕΦΙΚΤΟΤΗΤΑ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ.

Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες των δύο μελών και η κάθε ομάδα κάθεται μπροστά σε έναν υπολογιστή. Οι δραστηριότητες είναι ομαδικές και επιδιώκεται/θεωρείται απαραίτητη η συνεργασία ανάμεσα στα μέλη.

Κάθε ομάδα ανοίγει στον υπολογιστή της το φύλλο εργασίας το οποίο δίνεται σαν έγγραφο του Microsoft Word και καλείται να ακολουθήσει τις οδηγίες του φύλλου εργασίας. Οι δραστηριότητες είναι ομαδικές και συνεργατικές, το ίδιο και οι απαντήσεις που προκύπτουν έπειτα από συζήτηση μεταξύ των μελών της ομάδας.

Οι δραστηριότητες ψυχολογικής και γνωστικής προετοιμασίας γίνονται σε επίπεδο τάξης. Οι δραστηριότητες διδασκαλίας, εμπέδωσης του αντικειμένου και αξιολόγησης γίνονται από κάθε ομάδα μαθητών που κάθεται μπροστά σε κάθε υπολογιστή. Στο τέλος οι μαθητές αποθηκεύουν το απαντημένο φύλλο εργασίας στο προσωπικό τους χώρο. Απαιτείται η ύπαρξη τοπικού δικτύου και κοινού δίσκου για διαμοιρασμό αρχείων.

Οι μαθητές αξιολογούν κάθε δραστηριότητα (πάνω στο φύλο εργασίας) σε κλίμακα 1-5 όσο αναφορά την δυσκολία της και το ενδιαφέρον που τους προξένησε.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

Η αξιολόγηση των μαθητών είναι διαμορφωτική. Πρόκειται για μια διαδικασία αλληλοσυνδεόμενη με τη διδασκαλία, ένα εργαλείο που εμπλουτίζει τη διαδικασία διδασκαλίας και δε συμβαίνει μόνο στο τέλος της διαδικασίας μάθησης.

Σε όλη την πορεία της διδασκαλίας αξιολογείται το ενδιαφέρον τους για το μάθημα και η ενεργός συμμετοχή τους στις δραστηριότητες. Η αξιολόγηση για το μαθητή δεν είναι ένας βαθμός, αλλά ένα ολοκληρωμένο προφίλ. Κύριος στόχος της διδασκαλίας είναι να επιτευχθούν οι στόχοι της διδασκαλίας που τέθηκαν και όχι να μετρηθεί η επίδοση των μαθητών.

Το Φύλλο εργασίας, που συμπληρώνουν οι μαθητές καθώς εξελίσσεται η διδασκαλία, αποτελεί και μέσο αξιολόγησης, αφού περιέχει και ερωτήσεις προς συμπλήρωση. Επίσης, αξιολογούνται και όλα τα αρχεία και οι φάκελοι που δημιουργήθηκαν στον προσωπικό χώρο της κάθε ομάδας μαθητών κατά την εκτέλεση των δραστηριοτήτων του Φύλλου Εργασίας.

Εκπαιδευτικό Πρόβλημα: 

Το προτεινόμενο διδακτικό σενάριο θα εκπονηθεί από μαθητές της Β' Γυμνασίου στο πλαίσιο της Ενότητας 2 - Κεφάλαιο 5 (Αρχεία και Φάκελοι) σύμφωνα με το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών (Φ.Ε.Κ 304/Β/13-03-03).

Σκοπός είναι οι μαθητές να κατανοήσουν τον τρόπο οργάνωσης των δεδομένων στους υπολογιστές, σε αρχεία και φακέλους, και να είναι σε θέση να τα διαχειρίζονται στο περιβάλλον των Windows.

Φάσεις Ψηφιακού Σεναρίου: 
45 λεπτά
Φάση 1: Αποθηκευτικά μέσα και η έννοια του αρχείου
Χώρος Διεξαγωγής: Εργαστήριο Πληροφορικής
45 λεπτά
Φάση 2: Η έννοια του φακέλου
Χώρος Διεξαγωγής: Εργαστήριο Πληροφορικής
45 λεπτά
Φάση 3: Αποθήκευση αρχείων
Χώρος Διεξαγωγής: Εργαστήριο Πληροφορικής
45 λεπτά
Φάση 4: Διαχείριση αρχείων
Χώρος Διεξαγωγής: Εργαστήριο Πληροφορικής
Διδακτικοί Στόχοι: 
  1. να αναλύουν τι είναι ένα αρχείο
  2. να περιγράφουν τα βασικά χαρακτηριστικά του αρχείου
  3. να κατανοήσουν το ρόλο της επέκτασης των αρχείων
  4. να οργανώνουν τα αρχεία τους σε φακέλους και υποφακέλους
  5. να αναγνωρίζουν ενδεικτικά τον τύπο μερικών βασικών αρχείων από την προέκταση τους
Λέξεις κλειδιά που χαρακτηρίζουν τη θεματική του σεναρίου: 
windows
διαχείριση αρχείων
αρχεία
φάκελοι
αντιγραφή
μετακίνηση
αποθήκευση
διαδρομή
κάδος ανακύκλωσης
οργάνωση αρχείων
Υλικοτεχνική υποδομή: 
Το διδακτικό σενάριο προβλέπεται να υλοποιηθεί στο εργαστήριο Πληροφορικής. Κρίνεται απαραίτητο να υπάρχει ένας υπολογιστής ανά δύο μαθητές με εγκατεστημένο το λογισμικό επεξεργασίας κειμένου Microsoft Word. Το σενάριο είναι σχεδιασμένο για την διαχείριση των αρχείων στο περιβάλλον του λειτουργικού συστήματος Windows οπότε οι υπολογιστές θα πρέπει να έχουν εγκατεστημένα τα Windows (XP ή νεότερα). Απαιτείται επίσης βιντεοπροβολέας και ένας υπολογιστής (εκπαιδευτικού) για την εισαγωγή των μαθητών στη δραστηριότητα καθώς και η ύπαρξη τοπικού δικτύου με διαμοιραζόμενο δίσκο. Επίσης για την λειτουργία της προβολής video μέσω του Microsoft Word (χρησιμοποιείται στο 4ο ΦΕ) χρειάζεται η εγκατάσταση του λογισμικού Adobe Flash for IE
Δημιουργός Σεναρίου: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΥΓΕΡΗΣ (Εκπαιδευτικός)